– Gezien in het nieuws –
Op MS Vereniging Nederland verscheen op 16 april 2026 het volgende artikel, gerelateerd aan aHSCT bij MS:
Lichte verruiming regels voor stamceltransplantatie bij MS
Er is een lichte verruiming aangebracht in de sinds 12 december 2022 geldende regels van de door zorgverzekeraars vergoede autologe hematopoëtische stamceltransplantatie (aHSCT) bij RRMS. Dit op verzoek van de MS-werkgroep van de Nederlandse Vereniging voor Neurologie (NVN) en met instemming van het Zorginstituut Nederland.
Versoepelingen
Zo hoeft niet langer te worden gewacht totdat iemand met RRMS op de zogeheten EDSS-schaal slechter scoort dan 3. Bovendien worden patiënten niet meer voor aHSCT uitgesloten die langer dan 10 jaar ziek zijn. Een uitzondering wordt voortaan namelijk gemaakt voor mensen die al op jonge leeftijd de diagnose RRMS hebben gekregen. Dit omdat uit buitenlands onderzoek is gebleken dat juist mensen onder de 45 jaar het best op deze therapie reageren. En volgens voorzitter dr. Bob van Oosten van de MS-werkgroep NVN is misschien nog wel de belangrijkste wijziging dat in de praktijk voortaan iemand met RRMS ook in aanmerking kan komen voor aHSCT als op dat moment geen sprake is van een terugslag, maar er wel nieuwe laesies te zien zijn op de MRI-scan.
Cladribine (Mavenclad)
Tegelijkertijd is een nieuwe uitzonderingsregel ingevoerd. Mensen met RMMS die een ziektedoorbraak ondervinden, ondanks toepassing van het middel cladribine, komen niet langer meer in aanmerking voor aHSCT. Het advies is dat zij dan eerst ‘anti-CD20 behandelingen’ krijgen. Dit is een therapie om een speciale soort witte bloedcellen, de B-cellen, te verminderen. Dat heeft bewezen een gunstig effect te hebben op de ziekteactiviteit en de ziekteprogressie bij mensen met MS.
De hoofdregel van de richtlijn is en blijft vooralsnog dat alleen mensen voor aHSCT in aanmerking komen als zij een zeer actieve RRMS hebben en aangetoond onvoldoende effect ondervinden van remmende medicatie (Engels afgekort DMT). En dan uitsluitend na tussenkomst van een speciale landelijke indicatiecommissie en in een klein aantal ziekenhuizen – tot nog toe uitsluitend het Amsterdam UMC en het Sint Antoniusziekenhuis in Nieuwegein.
MS Vereniging Nederland
MS Vereniging Nederland ondersteunt de nieuwe regels. De vereniging beschikt sinds enige jaren over een projectgroep aHSCT (zie ons bericht hierover). Die projectgroep heeft aan het bestuur van de vereniging aangegeven dat sinds de vergoeding van stamceltransplantatie bij RRMS in eigen land mogelijk is, het aantal mensen dat hiervan gebruik heeft gemaakt zeer beperkt is gebleven.
Volgens een eigen opgave van de MS-werkgroep NVN ging het in de eerste tweeëneenhalf jaar maar om 13 gevallen. Twee mensen in 2023, tien mensen in 2024 en één in 2025. Dit terwijl intussen voor zover bekend nog steeds jaarlijks tientallen mensen met RRMS op eigen kosten voor een aHSCT-behandeling naar een kliniek in het buitenland gaan.
Bob van Oosten plaatst hierbij de kanttekening “dat bij de MS-werkgroep NVN geen gevallen bekend zijn van mensen die in Nederland ten onrechte geen stamceltherapie vergoed hebben gekregen, dat wil zeggen volgens de geldende vergoedingscriteria, en om die reden noodgedwongen naar het buitenland gingen.” Naar zijn oordeel gaan er vooral mensen met MS voor aHSCT naar het buitenland die niet aan de Nederlandse vergoedingscriteria voldoen of het daar niet mee eens zijn. “Het is verder van belang te vermelden dat de Nederlandse criteria voor vergoeding van stamceltherapie naar mijn oordeel vrijwel geheel overeen komen met de Europese richtlijn. Het lage aantal mensen die voor behandeling met stamceltherapie in aanmerking komt is dus niet een soort tegenvaller, maar geheel conform de verwachting die wij steeds hebben gehad”, aldus Bob van Oosten.
Het bestuur van MS Vereniging Nederland laat weten binnenkort weer met de MS-werkgroep NVN in gesprek te gaan over de stamceltherapie, met name als het gaat om onderwerpen waarop ze verschillen van inzicht. Het is de bedoeling de uitkomst hiervan te bespreken in het halfjaarlijkse overleg van de zogeheten Ronde Tafel MS. Dit is een door het Zorginstituut Nederland (ZIN) ingesteld overlegorgaan ter verbetering van de kwaliteit van de MS-zorg. In dit orgaan zitten, naast mensen van het ZIN zelf, onder meer de MS-werkgroep NVN, MS Vereniging Nederland, de zorgverzekeraars en het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS).
Meting Zorginstituut
Het Zorginstituut heeft aangekondigd in de loop van 2026 te komen met een nieuwe effectmeting van de toepassing van aHSCT bij MS in de praktijk. De verwachting is dat op grond daarvan de regels opnieuw kunnen worden aangepast. De MS-werkgroep NVN hoopt tegen die tijd meer inzicht te hebben in de vergelijking van de resultaten met DMT’s met die van stamceltransplantatie.
Bij aHSCT worden stamcellen uit het bloed van een patiënt gehaald en na een kuur met chemotherapie, waarbij het immuunsysteem wordt vernietigd, weer teruggeplaatst. Het doel is met deze therapie het immuunsysteem te resetten en daarmee de ontwikkeling van MS een halt toe te roepen. De praktijk heeft uitgewezen dat dit vaak effectief is. Het Zorginstituut heeft in het verleden dan ook al geconcludeerd dat stamceltransplantatie beschouwd kan worden als een voldoende bewezen effectieve behandeling voor mensen met zeer actieve RRMS.
Redactie MSnieuws
Bronnen: voorzitter dr. Bob van Oosten van de MS-werkgroep NVN en
Bron oorsponkelijk bericht:
